T\u00fcrkiye, \u00e7evre ve iklim politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m atarak tarihinin ilk \u0130klim Kanunu\u2019nu
y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu. Muhalefetin ve kamuoyunun ele\u015ftirileri \u00fczerine d\u00fczenlemelere tabi tutulan teklif,
T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde (TBMM) yap\u0131lan oylama sonucunda kabul edildi. Bu yasa art\u0131k
sadece bir \u00e7evre politikas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da yeniden
\u015fekillendirecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor.<\/p>\n\n\n\n
ARTIK HAVA DE\u011e\u0130L, KANUN DE\u011e\u0130\u015e\u0130YOR
Y\u0131llard\u0131r \u00e7evre konusunda yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131lar, uluslararas\u0131 anla\u015fmalara verilen s\u00f6zler ve halktan gelen
bask\u0131lar, sonunda kar\u015f\u0131l\u0131k buldu. T\u00fcrkiye bu yasayla, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede hem kurumsal
altyap\u0131s\u0131n\u0131 kuruyor hem de planlama ve uygulama s\u00fcre\u00e7lerini ba\u011flay\u0131c\u0131 hale getiriyor. Bu da demek
oluyor ki; art\u0131k iklimle ilgili konular “g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7abalar” olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, yasal zorunluluklar haline
geliyor.<\/p>\n\n\n\n
KANUN NEY\u0130 AMA\u00c7LIYOR?
Kanunun temel amac\u0131, \u00fclkemizin sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyumlu bir
kalk\u0131nma modeli olu\u015fturmak. Bu kapsamda, sadece \u00e7evreyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomiyi, tar\u0131m\u0131,
\u015fehirle\u015fmeyi, enerjiyi ve su kaynaklar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hedefleniyor.
Net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi, art\u0131k resmen T\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nma stratejisinin bir par\u00e7as\u0131.
Adil ge\u00e7i\u015f ilkesiyle, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden etkilenecek sekt\u00f6rlerin ve emek\u00e7ilerin haklar\u0131 da korunacak.
\u0130klim adaleti, sadece \u00e7evreyi de\u011fil sosyal e\u015fitsizlikleri de g\u00f6zeten bir yakla\u015f\u0131m sunacak.
K\u0130M SORUMLU?
Bu kanun yaln\u0131zca devletin de\u011fil, herkesin sorumlulu\u011funu ortaya koyuyor:
Kamu kurumlar\u0131 plan yapacak, uygulayacak ve denetleyecek.
\u00d6zel sekt\u00f6r, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini karbon ayak izine g\u00f6re yeniden kurgulayacak.
Yerel y\u00f6netimler kendi b\u00f6lgelerine \u00f6zel iklim eylem planlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlayacak.
Vatanda\u015f ise \u00e7evreye duyarl\u0131 t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olacak.
\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bu s\u00fcreci koordine edecek ve y\u0131ll\u0131k ilerleme raporlar\u0131yla hesap
verecek.
ETS S\u0130STEM\u0130: K\u0130RLETEN \u00d6DEYECEK, TEM\u0130Z \u00dcRETEN KAZANACAK
Yeni yasayla birlikte T\u00fcrkiye\u2019de Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulacak. Yani y\u00fcksek emisyon yapan
i\u015fletmeler belirlenen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde sal\u0131m yapabilecek ve bu haklar\u0131 piyasada al\u0131p satabilecek. Bu
sistem sayesinde: Kirleten daha fazla \u00f6deyecek,
Temiz \u00fcretim yapan \u015firketler ekonomik avantaj elde edecek,
T\u00fcrkiye, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin s\u0131n\u0131rda karbon vergisi gibi uygulamalar\u0131na uyum sa\u011flam\u0131\u015f olacak.
TARIMDAN SANAY\u0130YE, ENERJ\u0130DEN SUYA HERKES DAH\u0130L
Kanun sadece fabrikalara ya da enerji santrallerine y\u00f6nelik de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda:<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131mda iklim diren\u00e7li \u00fcr\u00fcn desenleri geli\u015ftirilecek,
Su y\u00f6netiminde kurakl\u0131k ve ta\u015fk\u0131n gibi risklere kar\u015f\u0131 yeni stratejiler uygulanacak,
Ormanlar ve do\u011fal yutak alanlar korunarak karbon emilimi art\u0131r\u0131lacak,
S\u0131f\u0131r at\u0131k sistemleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak,
Yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 desteklenecek.
YE\u015e\u0130L EKONOM\u0130 \u0130\u00c7\u0130N MAL\u0130 DESTEK GEL\u0130YOR
\u0130klim Kanunu sadece yasaklar ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirmiyor, ayn\u0131 zamanda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in ciddi destek
mekanizmalar\u0131 da i\u00e7eriyor:
Ye\u015fil finansman ve te\u015fvikler,
Karbon kredisi sistemleri,
Ye\u015fil yat\u0131r\u0131m kriterleri,
\u0130klim dostu projelere \u00f6ncelikli kamu deste\u011fi.
Ayr\u0131ca, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede e\u011fitimden m\u00fcfredata, \u00fcniversite-sanayi i\u015f birli\u011finden halk\u0131n
bilin\u00e7lendirilmesine kadar bir\u00e7ok alanda d\u00fczenleme yap\u0131lacak.
YEREL EYLEM PLANLARI ZORUNLU HALE GEL\u0130YOR
Her il, art\u0131k kendi iklim risklerine g\u00f6re bir plan haz\u0131rlamak zorunda. Valilikler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kurulacak<\/p>\n\n\n\n
\u0130l \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Koordinasyon Kurullar\u0131, bu planlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan ve uygulanmas\u0131ndan sorumlu
olacak. B\u00f6ylece iklimle m\u00fccadele sadece Ankara\u2019dan y\u00f6netilmeyecek, yerel ihtiya\u00e7lara g\u00f6re
\u015fekillenecek.
KARBON P\u0130YASASI KURULUYOR
Kanunla birlikte Karbon Piyasas\u0131 Kurulu da olu\u015fturuluyor. Bu kurulda \u00e7evre, enerji, finans, sanayi ve
tar\u0131m gibi farkl\u0131 bakanl\u0131klar temsil edilecek. Ayr\u0131ca \u00f6zel sekt\u00f6r ve meslek kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da dan\u0131\u015fma
kurullar\u0131yla s\u00fcrece katk\u0131 vermesi sa\u011flanacak.
SONU\u00c7: K\u00e2\u011eITTA DE\u011e\u0130L, SAHADA DEVR\u0130M \u015eART
\u0130klim Kanunu, T\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcne kadar att\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck \u00e7evresel ad\u0131mlardan biri. Ancak bu yasan\u0131n
ger\u00e7ek anlamda ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel unsur \u015fart:
Siyasi kararl\u0131l\u0131k ve kurumsal koordinasyon,
Yerel d\u00fczeyde uygulama becerisi,
Toplumun bu s\u00fcreci sahiplenmesi ve bilin\u00e7lenmesi.
K\u0131sacas\u0131, art\u0131k iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele lafla de\u011fil, kanunla yap\u0131lacak. T\u00fcrkiye hem ekonomik hem
de \u00e7evresel olarak d\u00f6n\u00fc\u015fecekse, bu kanun milat olacak. Ama unutmayal\u0131m: Yasay\u0131 \u00e7\u0131karmak ilk ad\u0131m,
as\u0131l i\u015f \u015fimdi ba\u015fl\u0131yor.
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN
Ekonomist-Yazar
zozcivan@hotmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye, \u00e7evre ve iklim politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m atarak tarihinin ilk \u0130klim Kanunu\u2019nuy\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu. Muhalefetin ve kamuoyunun ele\u015ftirileri \u00fczerine d\u00fczenlemelere tabi tutulan teklif,T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde (TBMM) yap\u0131lan oylama…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":3417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,26,267],"tags":[],"class_list":["post-3416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-kose-yazarlari","category-zafer-ozcivan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3416"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3418,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3416\/revisions\/3418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sektorturk.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}